Historia
Po zakończeniu I wojny Światowej i odzyskaniu przez Polskę niepodległości nastąpił bujny rozkwit życia akademickiego. Efektem tego rozkwitu było powstawanie wielu stowarzyszeń studenckich o charakterze patriotycznym. Wśród nich jednymi z najpopularniejszych i najprężniej działającymi organizacjami były Korporacje Akademickie opierające swą działalność na zasadach przyjaźni honoru i patriotyzmu. Stanowiły one trzon Rzeczpospolitej Akademickiej.
W takich właśnie okolicznościach w drugiej połowie 1921 roku w umysłach kilkunastu kolegów, głównie Łodzian, studiujących w Warszawie (Uniwersytet Warszawski, Politechnika Warszawska, Wyższa Szkoła Handlowa) narodziła się myśl o powołaniu Korporacji akademickiej. W dniu 22 stycznia 1922 roku na uroczystym komerszu została powołana do życia Corporatio Respublica . Wśród założycieli byli: Franciszek Szwajdler, Czesław Bajer, Alfred Ziegler, Ryszard Ziegler, Kurt Klikar, Antoni Newe, Antoni Hermel, Alfons Grapów, Bohdan Grodzicki. W uroczystości powstania korporacji Respublica uczestniczyli korporanci z innych starszych Korporacji: Arkonii, Welecji, Jagielloni, Sarmatii, Patrii.
Dewizą nowopowstałej korporacji stały się łacińskie słowa Decore diligentia ac doctrina – Dobrą sławą ,pracowitością (pilnością), wiedzą (nauką), a hymnem Pieśń do barw autorstwa Czesława Bajera, śpiewana na melodię ułożoną przez braci Alfreda i Ryszarda Zieglerów. Pierwszym Wielkim Mistrzem (Prezesem) został Franciszek Szwajdler.
Korporacja Respublica już w maju 1922 roku stała się członkiem Związku Polskich Korporacji Akdemickich (ZPK!A), w dużej mierze dzięki poparciu K! Arkonia, która „matkowała” jej w początkowym okresie istnienia. K! Respublica pozostała w Związku do wybuchu wojny a jej członkowie pełnili różne funkcje we władzach ZPK!A.
W okresie międzywojennym przez Respublikę przewinęło się stu kilkudziesięciu członków, część z nich z różnych przyczyn pożegnała się z Korporacją lub Korporacja pożegnała się z nimi.
W okresie międzywojennym Korporacja nadała tytuł Weterana honoris causa następującym osobom: Antoniemu Lewińskiemu, Janowi Nowickiemu, Wacławowi Nowakowskiemu, Eugeniuszowi Michałowskiemu, Stanislawowi Ocetkiewiczowi.
Wybuch drugiej wojny Światowej przerwał oficjalną działalność K! na długie lata. Wielu Respublikanów podzieliło losy najlepszych synów Rzeczpospolitej walcząc i ginąc za Polskę na wielu frontach. Ginęli w Katyniu, Powstaniu Warszawskim walczyli w armii gen. Andersa, dzielili los więźniów obozów koncentracyjnych.
Po zakończeniu wojny, pod rządami komunistycznego totalitaryzmu, Respublica podobnie jak wszystkie pozostałe Korporacje nie mogła działać oficjalnie. Ci, którzy przeżyli i pozostali w kraju spotykali się nieoficjalnie przez cały ten okres. Czasami w radosnej atmosferze przy okazji kolejnych rocznic powstania Korporacji, ale także przy okazji smutnych wydarzeń, którymi były pogrzeby kolejnych Respublikanów.
Znaczna część Respublikanów, w obliczu przejęcia władzy w Polsce przez komunistów, nie wróciła po wojnie do Polski podzielając emigracyjne losy tysięcy Polaków. W miarę możliwości utrzymywała jednak kontakty z pozostającymi w Polsce Respublikanami. Często też wspierała będących w potrzebie dając wyraz wierności idei dozgonnej przyjaźni korporacyjnej. Z oczywistych względów, w tym czasie Korporacja nie prowadziła naboru nowych członków. Wyjątkiem jest tu przypadek weterana Jana Wilczyńskiego, który będąc synem przedwojennego Respublikanina wet! Jerzego Wilczyńskiego po wstąpieniu na studia został w 1955 roku przyjęty do Respubliki. Weteran jest z nami do dzisiaj będąc łącznikiem między okresem międzywojennym, okresem PRL-u , a teraźniejszością.
Upadek komunizmu i odzyskanie przez Polskę Niepodległości stworzył warunki i nadzieję na wznowienie działalności korporacyjnej. W połowie 1994 roku siedmiu studentów, głównie Nauk Politycznych Uniwersytetu Warszawskiego za pełną zgodą i przy pomocy przedwojennych filistrów: Wiesława Eysymontta, Henryka Sadowskiego, Jana Wilczyńskiego rozpoczęła etap szkoleń i przygotowania do reaktywacji K! Respublica.
Uroczysta reaktywacja dokonała się na komerszu w styczniu 1995 roku. Wówczas to ośmiu studentów złożyło na ręce ostatniego przedwojennego Kanclerza (wiceprezesa) Henryka Sadowskiego ślubowanie korporacyjne i otrzymało barwy Respublikańskie stając się pełnoprawnymi członkami K!A Respublica. Pierwszym prezesem odrodzonej Respubliki został Piotr Czajka.
W ciągu ostatnich dziesięciu lat przez Korporacje przewinęło się kilkadziesiąt osób. W tym czasie odeszli od nas pełnić wieczną wartę, nieodżałowanej pamięci przedwojenni weterani. Wśród nich Wiesław Eysymontt (zmarł w Tunezji) i Henryk Sadowski. Jedynym żyjącym przedwojennym Respublikaninem jest mieszkający na stałe w Kanadzie, ale często nas odwiedzający wet! Henryk Starczewski.
Na przełomie 1998 i 1999 roku Respuiblika nawiązała kontakty z Estońską Korporacją Akademicką Rotalia (założona w 1913 roku w Petersburgu). Efektem kilkuletniej współpracy, ożywionych kontaktów i wzajemnych wizyt stało się podpisanie w 2002 r. kartelu (umowa o przyjaźni i współpracy) pomiędzy obiema Korporacjami. Był to pierwszy i jak na razie ostatni kartel podpisany przez jakąkolwiek polską Korporację Akademicką z Korporacją z innego kraju po odrodzeniu się ruchu korporacyjnego. W 2010 roku podobną umowę (na okres 3-letni) zawarliśmy z poznańską Korporacją Akademicką Chrobria.
